"Ik wil gewoon dat dit gevoel weggaat."
Het is een zin die ik vaak hoor in mijn praktijk in Enschede. Misschien heb je hem zelf ook wel eens uitgesproken. Je voelt spanning, verdriet, onzekerheid of boosheid en alles in je wil ervan af. Zo snel mogelijk.
Dat is heel menselijk.
Van jongs af aan leren we problemen op te lossen. Is het koud? Trek een jas aan. Heb je honger? Eet iets. Heb je een lekke band? Repareer hem. Voor veel situaties werkt controle uitstekend.
Maar emoties zijn geen lekke banden. Toch behandelen we ze vaak wel zo.
De strijd tegen wat er al is
Stel je voor dat je op een ochtend wakker wordt met een zwaar gevoel op je borst. Misschien staat er een lastig gesprek op de planning. Misschien maak je je zorgen over iemand die je liefhebt.
De angst is er.
Direct begint je hoofd te werken:
"Ik moet me niet zo voelen."
"Waarom ben ik zo gespannen?"
"Als ik hieraan toegeef, wordt het alleen maar erger."
Je probeert jezelf af te leiden. Je scrolt door je telefoon. Zet de televisie aan. Werkt extra hard. Eet iets lekkers. Of misschien analyseer je eindeloos waar het gevoel vandaan komt.
Maar hoe harder je probeert het gevoel weg te krijgen, hoe nadrukkelijker het aanwezig lijkt.
Dit is precies wat ACT beschrijft: veel van ons lijden ontstaat niet door de emotie zelf, maar door de voortdurende strijd ertegen.
Wat heb je eigenlijk onder controle?
Een van de kerninzichten binnen ACT is verrassend eenvoudig:
Je hebt niet altijd controle over wat je voelt, denkt of ervaart.
Je hebt wel invloed op hoe je ermee omgaat.
Dat verschil lijkt klein, maar kan een wereld van verschil maken.
Denk aan de zee.
Je kunt de golven niet tegenhouden. Je kunt niet bepalen welke golf als volgende komt of hoe hoog deze zal zijn.
Maar je kunt wel leren surfen.
Emoties werken vaak op dezelfde manier.
Verdriet verschijnt soms zonder uitnodiging.
Boosheid kan plotseling opkomen.
Angst kan zich aandienen terwijl je juist ontspannen wilde zijn.
Het opkomen ervan ligt vaak buiten je controle.
Wat je vervolgens doet, ligt veel meer binnen je invloedssfeer.
Het verhaal van Eva
Eva had een presentatie op haar werk.
Dagen van tevoren voelde ze de spanning al opkomen. Haar hart ging sneller kloppen zodra ze eraan dacht.
Jarenlang had ze geprobeerd die angst weg te krijgen. Ze bereidde zich obsessief voor, oefende eindeloos en sliep slecht omdat ze bleef piekeren.
Deze keer probeerde ze iets anders.
Ze merkte de angst op.
"Ah, daar ben je weer."
Niet als vijand, maar als ervaring.
Ze voelde haar versnelde hartslag. Haar gespannen schouders. De knoop in haar maag.
En vervolgens stelde ze zichzelf een andere vraag:
"Wat wil ik belangrijk vinden in dit moment?"
Het antwoord was helder: ze wilde haar kennis delen en haar collega's helpen.
De angst verdween niet.
Maar ze gaf toch de presentatie.
Niet omdat ze geen angst voelde, maar omdat ze ervoor koos haar gedrag niet door angst te laten bepalen.
Dat is psychologische flexibiliteit: ruimte maken voor wat je voelt en tegelijk handelen naar wat belangrijk voor je is.
De Chinese vingerklem
Ken je die Chinese vingerklem? Dat gevlochten kokertje waarin je twee vingers steekt?
Hoe harder je probeert je vingers eruit te trekken, hoe strakker de klem wordt.
Pas wanneer je even ontspant en naar binnen beweegt, ontstaat er ruimte om los te komen.
Met emoties gebeurt vaak iets vergelijkbaars.
Hoe meer we vechten tegen angst, verdriet of onzekerheid, hoe meer verstrikt we raken.
Acceptatie betekent niet dat je iets leuk vindt of opgeeft.
Het betekent dat je stopt met vechten tegen het feit dat het er al is.
Vanuit die ruimte ontstaat keuzevrijheid.
Hoe yogatherapie hierbij kan helpen
Dit klinkt misschien logisch op papier, maar in de praktijk is het vaak lastig.
Juist daarom kan yogatherapie een waardevolle aanvulling zijn.
Waar ACT veel werkt met bewustwording van gedachten en gedrag, helpt yogatherapie je om opnieuw contact te maken met je lichaam.
Want emoties zijn niet alleen mentale ervaringen.
Ze leven ook in het lichaam.
Angst kan voelen als een strakke borstkas.
Verdriet als zwaarte in de schouders.
Boosheid als hitte in je buik.
Veel mensen merken deze signalen pas op wanneer ze overweldigend worden.
Yogatherapie nodigt je uit om eerder te luisteren.
Het verhaal van Mark
Mark had een drukke baan en voelde voortdurend stress.
Zijn oplossing was altijd geweest om nóg harder te werken.
Wanneer spanning opkwam, ging hij sneller. Meer mails. Meer afspraken. Meer afleiding.
Tijdens yogatherapie ontdekte hij iets opvallends.
Telkens wanneer hij een rustige houding aannam en zijn aandacht naar zijn ademhaling bracht, merkte hij hoe gespannen zijn lichaam eigenlijk was.
Niet omdat de spanning daardoor ontstond.
Maar omdat hij haar eindelijk voelde.
In het begin vond hij dat ongemakkelijk.
Later ontdekte hij dat hij spanning kon waarnemen zonder er direct iets aan te hoeven veranderen.
Hij leerde aanwezig te blijven bij wat er was.
Daardoor begon hij eerder signalen op te merken en kon hij bewustere keuzes maken over rust, grenzen en herstel.
De adem als anker
Een van de krachtigste elementen van yogatherapie is de adem.
Niet omdat ademhaling emoties wegneemt.
Maar omdat de adem een anker kan zijn wanneer emoties hoog oplopen.
Stel dat je boos bent.
Je kunt de boosheid waarschijnlijk niet direct uitschakelen.
Maar je kunt wel voelen hoe je voeten de grond raken.
Je kunt je ademhaling waarnemen.
Je kunt ruimte creëren tussen de emotie en je reactie.
In die ruimte ontstaat keuze.
En precies daar ligt de kern van ACT.
Van controle naar vertrouwen
Misschien is echte vrijheid niet het volledig onder controle hebben van je binnenwereld.
Misschien ligt vrijheid juist in het vertrouwen dat je kunt omgaan met wat er verschijnt.
Dat je verdriet kunt voelen zonder erin te verdrinken.
Dat je angst kunt ervaren zonder ervoor weg te rennen.
Dat je boosheid kunt opmerken zonder er automatisch naar te handelen.
Het leven wordt niet vrij van ongemak.
Maar het wordt wel groter.
Want zodra je stopt met al je energie te besteden aan het controleren van wat je voelt, komt er ruimte vrij voor wat werkelijk belangrijk is.
Voor verbinding.
Voor betekenis.
Voor leven.
Niet ondanks je emoties.
Maar samen met hen.
Geïnteresseerd in wat yogatherapie voor jou kan betekenen? Stuur me een berichtje en dan plannen we samen een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Reactie plaatsen
Reacties